เฟดชี้การย้ายทองคำสำรองของยุโรปไม่กระทบดอลลาร์สหรัฐอย่างมีนัยสำคัญ

การย้ายและนำทองคำสำรองกลับประเทศของธนาคารกลางเนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และเยอรมนีในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แม้ได้รับความสนใจอย่างมากจากตลาดการเงินโลก แต่ไม่ได้ทำให้สัดส่วนทุนสำรองเงินตราต่างประเทศที่ถือในรูปดอลลาร์สหรัฐลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ตามบทวิเคราะห์ของ โคลิน ไวส์ นักเศรษฐศาสตร์หลักด้านกระแสเงินทุนโลกของธนาคารกลางสหรัฐ หรือเฟด

ทองคำสำรองเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงคว่ำบาตร แต่ดอลลาร์ยังแข็งแกร่ง

ไวส์ระบุว่า การเลือกสถานที่เก็บรักษาทองคำสำรองอาจสะท้อนมุมมองต่อความเสี่ยงจากการคว่ำบาตรหรือการยึดทรัพย์สินในประเทศที่รับฝากทองคำ ขณะเดียวกัน สัดส่วนการถือครองดอลลาร์ในทุนสำรองยังขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญอื่น เช่น ขนาดและความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจสหรัฐ รวมถึงสภาพคล่องที่ลึกของตลาดการเงินสหรัฐ ซึ่งยังเป็นจุดเด่นที่ประเทศอื่นเทียบได้ยาก

สำหรับนักลงทุนที่ติดตามตลาดทองคำ ประเด็นนี้สะท้อนว่า ทองคำสำรองยังมีบทบาทเชิงยุทธศาสตร์ในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัย โดยเฉพาะในช่วงที่ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์สูงขึ้น อย่างไรก็ตาม การถือทองคำไม่ได้หมายความว่าธนาคารกลางจะลดการถือครองดอลลาร์เสมอไป เพราะดอลลาร์ยังคงเป็นแกนหลักของระบบทุนสำรองโลก

เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศสยังถือดอลลาร์เป็นหลัก

เยอรมนีได้ย้ายทองคำราวหนึ่งในห้าจากสหรัฐกลับไปเก็บในประเทศระหว่างปี 2013-2017 แต่สัดส่วนทุนสำรองเงินตราต่างประเทศในดอลลาร์ยังอยู่ใกล้ 90% ในช่วงนั้น และปัจจุบันยังสูงกว่า 80% ส่วนเนเธอร์แลนด์นำทองคำราวสองในห้ากลับประเทศในปี 2014 แต่สัดส่วนดอลลาร์ยังอยู่ราว 83% แม้เคยลดลงชั่วคราวในปี 2018

ฝรั่งเศสได้นำทองคำที่เก็บในสหรัฐกลับประเทศทั้งหมดในปี 2025 และต้นปี 2026 แต่สัดส่วนดอลลาร์ในทุนสำรองยังทรงตัวใกล้ 60% ขณะที่เนเธอร์แลนด์ย้ายทองคำบางส่วนจากสหรัฐไปลอนดอนในปี 2026 แม้สัดส่วนดอลลาร์ลดลงประมาณ 10 จุดเปอร์เซ็นต์ แต่ดอลลาร์ยังคงครองบทบาทหลักในทุนสำรองของประเทศ

ราคาทองคำพุ่งจากอุปสงค์เอกชนมากกว่าธนาคารกลาง

ไวส์ยังชี้ว่า แม้ธนาคารกลางทั่วโลกซื้อทองคำเพิ่มขึ้น แต่การปรับขึ้นของราคาทองคำตั้งแต่ปี 2024 ส่วนใหญ่เกิดจากอุปสงค์ภาคเอกชน โดยเฉพาะเงินไหลเข้า ETF ที่หนุนด้วยทองคำจริง ไม่ใช่การซื้อของธนาคารกลางเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ ทองคำสำรองส่วนใหญ่ของโลกยังเป็นมรดกจากยุคเบรตตันวูดส์ โดยผู้ถือรายใหญ่ เช่น สหรัฐ เยอรมนี อิตาลี ฝรั่งเศส และ IMF ไม่ได้สะสมทองคำเพิ่มอย่างมีนัยสำคัญมานานหลายทศวรรษ

ข้อสรุปสำคัญคือ การนำทองคำกลับประเทศไม่ได้เท่ากับการลดบทบาทดอลลาร์โดยตรง พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐยังเป็นสินทรัพย์หลักในพอร์ตทุนสำรองของทางการต่างประเทศ ขณะที่ทองคำยังเป็นเครื่องมือกระจายความเสี่ยงและป้องกันความไม่แน่นอนในระยะยาว